تبلیغات
سیستان بصیرت - مروری بر تألیفات علامه عسكری/2

سیستان بصیرت

بزرگ مردتاریخ

جستجو
پیوند ها
لوگو دوستان

 پایگاه مقاومت بسیج نصر
جعبه حدیث

گروه اندیشه: علامه عسكری دارای آثار و تألیفات فراوانی است كه در این فرصت، چهار كتاب از آثار ایشان را در راستای تبیین كوشش‌های‌ علامه‌‌ عسكری‌ برای‌ مصون‌ ماندن‌ اسلام‌ از تحریف بررسی و معرفی می‌كنیم.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ایران (ایكنا)، علامه سیدمرتضی‌ عسكری، دارای‌ تألیفات‌ فراوانی‌ به‌ زبان‌های‌ عربی‌ و فارسی‌ است كه اكثر آثار ایشان در كشورهای‌ عربی، به‌خصوص‌ در كشور مصر منتشر و مورد استقبال‌ اسلام‌پژوهان‌ قرار گرفته‌ است و برخی نیز‌ به‌ زبان‌ انگلیسی‌ ترجمه‌ شده‌ است.

عقائد الاسلام من القرآن الکریم

عنوان ترجمه فارسی این اثر عقاید اسلام در قرآن است كه توسط محمد‌جواد كرمی و عطامحمد سردارنیا ترجمه شده است.

مؤلف در مقدمه كتاب، انگیزه خود از نوشتن آن‌را این گونه بیان می‌كند: «از آن‌جا كه دیدم مكاتب گوناگون بشری با قرآن كریم، مخالفت دارند و قانون‌گذاران جوامع اسلامی، غالبا اجتماعی، قوانین جامعه را براساس چنین دیدگاه‌هایی در ستیز با احكام قرآنی بنا می‌نهند و این بنیان بی ریشه، نسل به نسل مورد اعتماد و استناد و دست‌مایه آیندگان می‌گردد، ... به تدوین مباحث این كتاب، همت گماشتم.»

در این كتاب كه در دو جلد تهیه شده است، مهم‌ترین عقاید شیعه امامیه كه برگرفته از آیات قران و روایات می‌باشد مطرح شده است. نویسنده بر آن است تا با طرح این عقاید و استدلال‌های عقلی و نقلی مبتنی بر آن برخی از شبهات وارد شده به عقاید امامیه را نیز پاسخ گوید و از این عقاید دفاع ‌كند.

ایشان در این مسیر از منابع روایی اهل سنت و تفاسیر ایشان بهره زیادی برده است. نویسنده، ضمن مطرح كردن ادله مربوط به توحید، خداشناسی و اثبات وجود خداوند، به شرح معنای اسماء و صفات الهی پرداخته و مفهوم قرآنی توحید و شرك و مصادیق آنها را بررسی نموده است، سپس به مباحث مربوط به نبوت اشاره كرده و نسخ شرایع پیامبران گذشته را شرح می‌دهد.

از نظر نویسنده همه شریعت‌هایی كه پیامبران قبل از پیامبر اسلام(ص) آورده‌اند دارای جوهره واحدی بوده و جنبه‌هایی مانند توحید، نبوت و معاد در آن‌ها وجود داشته است. وی به شریعت حضرت نوح(ع)، حضرت آدم(ع) و حضرت ابراهیم(ع) از منظر قرآن كریم اشاره كرده و ضمن بیان ماهیت این شرایع ادله قرآنی نسخ این شرایع را بررسی كرده است.

وی در همین زمینه به تصدیق سایر شرایع انبیای الهی از سوی پیامبر اسلام(ص) اشاره كرده و حقیقت نسخ شریعت مسیحیت و یهودیت و علت نسخ این احكام توسط دین اسلام را توضیح داده است.

وی برخی از احكام را كه در شریعت یك پیامبر حلال یا حرام بوده و به تناسب شرایط آن زمان حرمت یا حلیت یك حكم تغییر كرده است را با ذكر نمونه قرآنی شرح داده است.

در ادامه مباحث كتاب، مسایل مربوط به معاد و اوضاع و احوال انسانها پس از مرگ اشاره شده و كیفیت پاداش و عذاب انسان‌ها در عالم قبر و برزخ، هنگام مرگ و قیامت مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. در این رابطه به انواع پاداش‌ها و كیفرها در بهشت و جهنم اشاره شده و مسأله شفاعت از منظر قرآن و روایات نبوی اثبات شده است.

بررسی معنای حبط اعمال در قیامت و شرح برخی از اسامی و صفات خداوند مانند الله، ذوالعرش، رب العرش، مفهوم مشیت الهی در رزق و روزی انسان‌ها و سرنوشت آن‌ها كه منجر به بحث درباره قضا و قدر و جبر و تفویض می‌شود از عناوین بعدی كتاب است كه نویسنده به شرح مبانی و اصول قرآنی و روایی مربوط به جبر و اختیار، محو و اثبات و بداء می‌پردازد.

در ادامه كتاب، حقانیت مكتب اهل بیت(ع)، اختلافات شیعه و اهل سنت و متابعت از اهل بیت پیامبر اكرم(ص) با توجه به تاریخ مورد بررسی قرار گرفته است. نویسنده، در این زمینه راه‌های بحث و برسی در عقاید اسلامی و برتری راه اهل بیت(ع) از راه دیگر فرقه‌های اسلامی را بیان كرده و اصول و مبانی مكتب اهل بیت(ع) از منظر قرآن كریم و عقل را تبیین می‌‌كند.

بررسی جایگاه عقل و نقل در اثبات عقاید اسلامی، بی‌اعتبار بودن خبر واحد در اثبات اصول عقاید و مروری بر مناظرات كلامی اهل بیت(ع) با سایر فرقه‌های مذهبی و ادیان دیگر از مباحث پایانی كتاب است. نویسنده، همانند سایر كتاب‌های خویش روی اصطلاحات لغوی تكیه خاصی كرده و با استفاده از كتب لغت معتبر خوانندگان را با معانی و اصطلاحات كلیدی مورد بحث آشنا می‌كند و به شرح این لغات و اصطلاحات می‌پردازد.

با این كار قسمت عمده‌ای از دیدگاه‌های خود را به خوانندگان منتقل می‌كند و اختلاف نظرهای موجود در مسائل كلامی و اعتقادی كه بین شیعه و اهل سنت به ویژه در مسأله امامت وجود دارد را با زبانی ساده و روشن بیان می‌كند.

القرآن الکریم و روایات المدرستین

اثر گران‏سنگ «القرآن الكریم و روایات المدرستین» نوشته علامه سیدمرتضی عسكری، نگرش‏های غلطی را كه از ناحیه پاره‏ای روایات و اخبارِ دو مكتب شیعه و سنی به قرآن نسبت داده شده، شناسایی، بررسی و تصحیح كرده است.

این اثر مانند دیگر آثار علامه، با بررسی‏های علمی و بی‏طرفانه و به دور از تعصب فرقه‏ای راه فهم سیره، حدیث و قرآن را هموار ساخته و موانع موجود را از میان برداشته است. كتاب «القرآن الكریم و روایات المدرستین» در سه جلد سامان یافته كه مهم‏ترین سرفصل‏های آن، به این شرح است:

نخستین جلد این كتاب، به مباحث مقدماتی پرداخته و فصل‏های گوناگونی را در برمی‏گیرد كه از این قرار است: ویژگی‏های جوامع عرب جاهلی در زمان نزول قرآن؛ مؤلف با بررسی دقیق ویژگی‏های جامعه‏شناختی عرب جاهلی، این امكان رابه تحلیل كنندگان و پژوهش‏گران امروزین می‏دهد كه با نظام قبیلگی، اقتصادی، اجتماعی، طبقات مردم، وضعیت فرهنگی و جایگاه شعر و ادب در عرب جاهلی به خوبی آشنا گردد و با این پشتوانه علمی بتواند راستی یا كجی احادیث، روایات و گزارش‏های تاریخی را به راحتی تشخیص داده، علّت آن را به دست آورد و سره را از ناسره جدا سازد.

ارائه گوشه‏هایی از تاریخ قرآن؛ چگونگی نزول قرآن در مكه و ویژگی‏های آن، دوران تبلیغ پنهان و نقش قرآن در پیدایش، شكل‏گیری و انسجام جمعیت‏های پنهانی مسلمانان، روش پیامبر(ص) در آموزش قرآن به این گروه‏ها، چگونگی مبارزه قریش با این كار، سیاست پیامبر(ص) در امر «قرائت قرآن»، معنای واقعی اصطلاح «قرائت قرآن» و دگرگونی آن در روزگار خلفا از موضوع‏های مهمی است كه در این فصل بررسی شده است.

جامعه مكه و مدینه پس از ظهور اسلام؛ بررسی جامعه‏شناسانه مكه و مدینه پس از پیدایش اسلام و ارائه ویژگی‏های آن، معیار دیگری است كه علاّمه دراختیار محقق می‏گذارد تا به وسیله آن، درستی یا نادرستی احادیث و گزارش‏های تاریخی را بتواند تشخیص دهد.

آیه‏های مدح و ذم در قرآن؛ علامه عسكری با بررسی آیات مدح و ذم در قرآن، این نكته را به خوبی دریافته كه تأكید پیامبر(ص) بر حفظ و كتابت قرآن و سخنان ایشان باعث گردید در زمان حیات پیامبر(ص) وقایع مهم از جمله آیه‏هایی كه در مدح و ذم افراد یا گروه‏ها نازل شدند، ثبت و ضبط شوند و در میان مسلمانان گسترش یابند. علامه با تكیه بر این نكته، انحراف‏‌ها و جعلیات بسیاری را كه پس از پیامبر(ص) ـ به ویژه در امر خلافت و امامت ـ پدیدار گردید، برملا ساخته است.

بررسی اصطلاحات؛ بر اساس دیدگاه علامه عسكری، نفهمیدن معنای اصطلاحات باعث گردیده فهم بسیاری از منابع تغییر یافته، بر میزان جعلیات و تحریف بیفزاید. ایشان با درك این مطلب، به بررسی دقیق و عمیق اصطلاحاتی كه در این موضوع به كار می‏آیند، پرداخته و با تلاش محققانه خود معنای حقیقی اصطلاحات: وحی، قرآن، كتاب، مصحف، سوره، آیه، جزء، حزب، تلاوت، قرائت، قرائت در اصطلاح محدّثان، جامع، حافظ، تجوید، ترتیل و نَسخ را نمایان ساخته است.

علامه عسكری بر مبنای مباحث مقدماتی جلد نخست، جلد دوم را به نقد و بررسی روایت‏های مدرسه خلفا در زمینه قرآن كریم اختصاص داده است. مباحثی كه در این جلد آمده، به این شرح است:

تحریف؛ برخی دانشمندان با استناد به حدیثی از پیامبر(ص) كه: «هرگونه تحریفی در امت‏های پیشین در این امت نیز رخ خواهد نمود.» گفته‏اند چون كتاب‏های امت‏های پیشین تحریف گردیده، پس قرآن نیز تحریف شده است. آنان این مطلب بی‏اساس را به احادیثی از معصومان(ع) تقویت كرده و گفته‏هایی را نیز از صحابه ـ در وجود آیات و سور بلند و كوتاه ـ آورده‏اند. علاّمه عسكری در این فصل با بررسی این روایت‏ها، سستی و سخافت بسیاری از آن‏ها را روشن ساخته و دلیل به جودآمدن چنین باورهای غلطی را نفهمیدن معنای روایت و منظور پیامبر(ص)، امام و صحابی می‏داند.

بررسی روایات «بسمله» و دلایل تاریخی به وجود آمدن آن‏ها، بررسی روایات «جمع‏آوری قرآن» و تناقض‏های موجود در آن، بیان اصطلاح «تجرید قرآن»، بررسی روایت‏های «اختلاف مصاحف»، بررسی روایت‏های «سبعة احرف»، بررسی و نقد چگونگی «قرائت قرّاء»؛ علامه در این فصل، اشتباه‏های قراء را در تغییر آیه‏های قرآن برشمرده و كار آن‏ها را عقلاً تقبیح كرده است.

بررسی موضوع «نَسخ»؛ مؤلف در این فصل با انكار نَسخِ آیه‏ای به آیه‏ای دیگر، نَسخْ در قرآن را به نسخ شریعت‏های دیگر و نسخ حكمی موقت كه داستانش در قرآن آمده، معنا كرده است. بخش پایانی این جلد، سرگذشت قرآن را در روزگار خلفای سه ‏گانه، دوران حكومت امام علی(ع) و عصر حكومت امویان و عباسیان مفصلا شرح داده و از نقش مخرب مستشرقان در ایجاد بینش‏های غلط نسبت به قرآن، پرده برداشته است.

علامه سیدمرتضی عسكری در جلد سوم، به بررسی روایت‏های مدرسه اهل‏بیت(ع) درباره قرآن پرداخته و در این راه كتاب فصل الخطاب حاجی نوری را كه تمام این روایات را جمع‏آوری كرده و دستاویزی برای ضربه‏زدن به مكتب اهل‏بیت(ع) از سوی مخالفان شده، به دقت ارزیابی كرده است. هم‏چنین تهمت‏هایی را كه نویسنده كتاب الشیعة والقرآن به مكتب تشیع روا داشته، موشكافانه بررسیده و به نقد كشانیده است.

علامه در بررسی این دو كتاب، نخست ویژگی‏های آن دو را برشمرده، سپس اشتباهاتی را كه در نُسخ مختلف منابع و مصادر اسلامی وجود دارد، بررسیده، آن گاه روش اصولی‏ها و اخباریان را در مدرسه اهل‏ بیت(ع) معرفی و تاریخ تحول احادیث را نزد ایشان بیان كرده و در پایان عمل ‏كرد و روش اهل ‏بیت(ع)، پیروان و شاگردان ایشان را در شناسایی احادیث صحیح از سقیم شرح داده است.

سخنان و دیدگاه‏‌های دانشمندان مكتب اهل‏ بیت(ع) پیرامون قرآن، در فصل دیگری از این جلد آمده و دیدگاه و ادله حاجی نوری در كتاب فصل‌الخطاب هم‏چنین كتاب‏هایی كه اصل و ریشه درستی از آن‏ها در دست نیست، همانند دبستان المذاهب به دقت بررسی و نقد شده است.

علامه عسكری در تدوین این كتاب، با بهره‏گیری از تعالیم بلند مكتب اهل‏بیت(ع) و با دلایل قاطع، علمی، منطقی و به دور از تعصب‏های فرقه‏گرایانه و با طراحی و ساخت ابزاری دقیق ثابت نموده كه از نظر مكتب اهل‏بیت(ع) قرآن امروزی با آن‏چه بر پیامبر(ص) نازل شده، ذره‏ای تفاوت ندارد.



نوشته شده در یکشنبه 29 اسفند 1389 توسط
مقام معظم رهبری

نویسندگان
ابر برجسب ها
آمار سایت
Blog Skin